جمعه ۰۲ تير ۱۳۹۶ - June 23 2017
تاریخ انتشار: ۰۸ فروردين ۱۳۹۶ - ۱۲:۳۶
کد خبر: ۳۱۴۶۷
سعید رضاخان، فعال نقاشی پشت شیشه
میهن امروز- با توجه به این مطلب که میراث فرهنگی نقشی اساسی در احیاء و حفظ فرهنگ مادی و معنوی کشور دارد؛ سعی بر آن دارم تا در این نوشته راه کارهایی را برای پیشرفت هنر نقاشی پشت شیشه خاطر نشان کنم. مواردی که شاید اگر اجرایی شوند؛ خون تازه ای را به پیکر نقاشی پشت شیشه وارد کنند. چرا که طی ۴۰ سال اخیر حرکتی در خور توجه، توسط میراث فرهنگی برای حمایت از نقاشی پشت شیشه صورت نگرفته است. حتی شاید بتوان گفت که دوام و بقای این هنر در زمان حال به دلیل استقامت هنرمندان این رشته بوده است و نه حمایت میراث فرهنگی. در زیر تعدادی راه کار پیش نهادی عرضه می شود که بطور یقین نمونه ای از بیشمار راه کار می باشند. حال باید دید که این متن به چه میزان مورد استقبال مسولین امر واقع می شود.
۱. تغییر دیدگاه میراث فرهنگی در مورد نقاشی پشت شیشه:
الف) در گام نخست لازم است تا بعنوان یک هنر به نقاشی پشت شیشه نگاه شود؛ امروز عنوان صنایع دستی به این هنر داده شده است. در صورتی که این رشته از نقاشی در تعریف های صنایع دستی نمی گنجد. شما باید در صنایع دستی قابلیت تولید انبوه داشته باشید اما در نقاشی پشت شیشه چنین موردی دیده نمی شود.
ب) نقاشی پشت شیشه فراتر از گل و مرغ و یا خیالی نگاری است؛ متاسفانه میراث فرهنگی در رابطه با این هنر دیدی محدود دارد و تنها دو رشته مذکور را به عنوان صنایع دستی می پذیرد. در صورتی که اگر با تعریف های میراث فرهنگی این هنر را بنگریم؛ بسیاری از آثار گذشته از جمله پرتره های دوره قاجار توسط مسولین امر از سیاهه اصالت خارج اند. پس تغییر دیدگاه در این زمینه لازم است.
۲. برگزاری نمایشگاه در موزه های مختلف استان تهران:
 از آنجا که میراث فرهنگی موزه های بسیاری را در اختیار دارد؛ با برگزاری نمایشگاه های متعدد در در بخش جنبی آنها می تواند نقش بسیار مهمی در شناخته شدن این هنر در میان عامه مردم داشته باشد. همچنین از این طریق می تواند افراد علاقه‌مندی را که زمینه مساعدی جهت فراگیری هنر مذکور دارند؛ جذب کند تا پس از آموزش لازم در زمره فعالان نقاشی پشت شیشه قرار گیرد.
۳. برگزاری نمایشگاه های مختلف در سایر استانها جهت معرفی این هنر و شناسایی افراد فعال در گوشه و کنار کشور.
با برگزاری نمایشگاه های متعدد در نقاط مختلف کشور می توان افراد زیادی را با این هنر آشنا کرد که در این صورت ((معرفی نقاشی پشت شیشه )) این هنر از محجوریتی که در حال حاضر گرفتار آن شده است رهایی می یابد. از سوی دیگر در اقصی نقاط کشور افراد زیادی هستند که در این رشته به فعالیت می پردازند اما از خاص بودن هنر خود اطلاعی ندارند. بیشتر این افراد بصورت اتفاقی یا خود آموخته، به این شیوه نقاشی رو آورده‌اند. با برگزاری نمایشگاه در نقاط مختلف کشور، این افراد شناسایی می شوند و بصورت نظام مند فعالیت می کنند. همچنین می توانند از طریق میراث فرهنگی با شیوه های اجرایی دیگر آشنا شوند و سطح کار خود را ارتقاء دهند.
۴. برگزاری نمایشگاه خارج از کشور:
بوسیله تسهیلاتی که میراث فرهنگی با برگزاری نمایشگاه در خارج از کشور می تواند ارائه دهد؛ این هنر در کشور های دیگر شناخته می شود. همچنین تفاوت نحوه کار هنرمندان ایرانی و غیر ایرانی به خوبی و از نزدیک دیده می شود. این هنر در کشور های مختلفی از جمله چین، ژاپن، برخی از کشورهای اروپایی مانند ایتالیا و...  شناخته شده است و نقاشانی از این کشورها در رشته مذکور به فعالیت می پردازند که نحوه اجرا و موضوعات آنها با ما بسیار متفاوت است. برگزاری نمایشگاه هایی از این دست منجر به تبادل تجربه میان هنرمندان ایرانی و دیگر کشورها می شود که نتیجه آن ارتقاء سطح هنر نقاشان ایرانی است. بطور مثال در زمینه رآلیسم تفاوت های کلی چه از نظر موضوع و چه از نظر اجرا میان هنرمندان اروپایی، ایرانی و چینی دیده می شود که بررسی آنها خود مجالی دیگر می طلبد.
۵. هماهنگی با شهرداری ها از جمله شهرداری تهران :
از آنجا که شهرداری ها دارای امکانات بسیاری هستند؛ میراث فرهنگی می تواند از این امکانات و ظرفیت ها نهایت استفاده را ببرد. در این میان شهرداری تهران می تواند نقش عمده ای در این زمینه داشته باشد که موارد زیر از آن جمله اند.
الف) برگزاری نمایشگاه :شهرداری تهران دارای نگارخانه های بسیاری در سطح شهر است که هر کدام دارای ظرفیت های متفاوتی می باشند. از این رو میراث فرهنگی می تواند با هماهنگی شهرداری تهران از این پتانسیل بهترین استفاده را جهت معرفی نقاشی پشت شیشه داشته باشد.
ب) برگزاری کارگاه های تخصصی و کلاس های آموزشی در فرهنگسراها، سراهای محله و دیگر اماکن فرهنگی تحت پوشش شهرداری ها :از آنجا که مراکز تحت پوشش سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران قابل توجه می باشند؛ میراث فرهنگی، با هماهنگی با این سازمان می تواند نقاشی پشت شیشه را در سطح محلات ترویج دهد و موجبات آشنایی اقشار مختلف را فراهم سازد.
ج) برگزاری همایش :این مطلب نیز مانند دو گزینه پیشین با سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران در ارتباط است. شهرداری تهران دارای سالن های بسیاری در سطح محله هاست که میراث فرهنگی استان تهران می تواند جهت برگزاری نشست های تخصصی از آنها استفاده کند. نشست هایی که افراد علاقه مند را در سطح محله ها پوشش می دهد و سطح علمی آنها را بالا می برد.
د) ایجاد یک موزه تخصصی گسترده با آثار افراد فعال در این هنر:از آنجا که شهرداری تهران دارای بناهای مناسب زیادی در سطح شهر می باشد؛ می تواند با هماهنگی میراث فرهنگی یک موزه تخصصی و بزرگ از این هنر ایجاد کند. موزه ای که آثار افراد حال حاضر را در بر بگیرد و شیوه های نوین و ابداعی در پشت شیشه را معرفی کند. آثاری که هر کدام به عنوان یک شاخص برای آیندگان عمل می کنند. چرا که موزه نقاشی پشت شیشه فعلی دارای ظرفیت و فضای مناسبی نیست و امکان اضافه کردن کار به گنجینه آن در حال حاضر وجود ندارد.
۶. گردآوری روش ها و مواد مختلف مصرفی در کشور :
از آنجا که این هنر بصورت موازی و بیشتر با حالتی خود آموخته در میان هنرمندان دیده می شود؛ لازم است تا میراث فرهنگی از تمام این هنرمندان و شیوه های ابداعی آنها همچنین نوع مواد مصرفی و ترکیب آنها مستنداتی تهیه کند. چرا که اغلب این فعالان دارای شاگردی نیستند و با فوت هر کدام از این افراد یکی از این روش های اجرا به فراموشی سپرده می‌شود. بطور یقین این نحوه های اجرا در نقاشی پشت گنجینه‌ای معنوی محسوب می‌شوند که میراث فرهنگی باید برای ثبت آنها بصورت دقیق عمل کند.
۷. برآورد و تخمین جایگاه نقاشی پشت شیشه :
این گزینه از زاویه دید های مختلف قابل بررسی است.
الف) وضعیت داخلی :((فراهم کردن سیاهه ای از افراد فعال در کشور )) اشخاص زیادی در کشور هستند که در این رشته به جهت سرگرمی فعالیت می‌کنند و با شیوه خاص خود دست به خلق آثار می زنند. در درجه نخست باید این افراد شناسایی شوند. باید دید که چه تعدادی از هنرمندان با نقاشی پشت شیشه آشنایی دارند و از همه مهمتر به چه شیوه ای با هنر مذکور آشنا شده اند. چرا که در این صورت اگر فرد، خودآموخته باشد به احتمال زیاد از روشی ابداعی و شاید موادی ویژه استفاده می کند که این موارد باید ثبت شوند. در مورد نحوه آشنایی با هنر، ذکر این نکته لازم است که اگر فردی بوسیله شخص خاصی با این هنر آشنا شده باشد باز دارای اهمیت است. به این دلیل که به این ترتیب می توان افراد تاثیر گذار بر نقاشی پشت شیشه را شناسایی کرد.
ب) وضعیت خارجی :باید دید که این هنر با نشانه های فرهنگی هر ملت در کشور های دیگر چه وضعیتی دارد؟ لازم است تا این نکته را یادآور شوم که خلاف تصور بسیاری از دوستان در حال حاضر این هنر محدود به ایران نمی شود و در بسیاری از کشورها ((هرچند محدود)) به حیات خود ادامه می دهد. در اینجا با مقایسه وضعیت وسطح هنرمندان داخلی با نقاشان دیگر کشورها جایگاه بین المللی ما به خوبی مشخص می شود.
۸. هماهنگی با دانشگاه ها :
   در این بخش لازم است تا میراث فرهنگی هماهنگی مورد نظر را جهت تدریس نقاشی پشت شیشه در دانشگاه ها فراهم کند. در این صورت هنر یاد شده جنبه علمی به خود می‌گیرد و زمینه های پیشرفت آن فراهم می شود. در حال حاضر افراد تحصیل کرده ای که قادر به تدریس چنین رشته ای باشند بسیار هستند اما زمینه آموزش وجود ندارد. برای شروع کار بهترین گزینه دانشگاه جامع علمی کاربردی است. به این جهت که کار عملی و تحصیل دانشگاهی هر دو با هم پیش می روند از سوی دیگر در مقایسه با دیگر دانشگاه‌ها زود بازده تر است.
 ۹. در نظر گرفتن تسهیلات برای چاپ کتاب توسط نویسندگان و افراد فعال در این زمینه :
   میراث فرهنگی جهت احیاء این هنر و همچنین تثبیت آن باید تسهیلاتی را برای چاپ کتاب در نظر بگیرد. وجود چنین کمکهایی می تواند عامل تشویقی بسیار قوی برای ثبت، حفظ و ترویج این هنر باشد. چاپ بروشور، کارت پستال و مواردی از این دست هم می تواند در این بخش گنجانده شود.
۱۰. ایجاد تسهیلات جهت بازاریابی و خرید آثار نقاشی پشت شیشه :
این گونه تسهیلات می توانند عاملی تشویقی برای هنرمندان فعال باشد. فرد هنرمندی که از نظر مالی ضعیف است یا جایی برای انبار کردن آثارش ندارد ناخودآگاه از ادامه راه باز می ایستد. در شرایط فعلی تک تک نقاشان پشت شیشه ((چه قوی و چه ضعیف)) برای این هنر یک سرمایه محسوب می شوند. به همین دلیل میراث فرهنگی برای احیاء این هنر قدیمی باید به فکر بازار فروش باشد.
تمامی موارد بالا برای خروج نقاشی پشت شیشه از رکود حال حاضر ضروری به نظر می‌رسد. به همین جهت لازم است تا سازمان میراث فرهنگی با کمی توجه بیشتر زمینه احیاء و معرفی این هنر را ایجاد کند. تا حال حاضر این رشته متکی به فعالان خود بوده است و این اشخاص بدون کمترین چشمداشت یا امیدی به میراث فرهنگی به فعالیت خود ادامه داده‌اند و این هنر را تا اینجا پیش آورده‌اند. بطور یقین با قابلیت های بالایی که در نقاشی پشت شیشه وجود دارد؛ می شود آنرا در سطح بین‌المللی معرفی کرد.
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
گزارش تصویری